Τι είναι η Διαπυητική Ιδρωταδενίτιδα (ΔΙ);
Η ΔΙ είναι μια μακρόχρονη πάθηση του δέρματος, που χαρακτηρίζεται από εξάρσεις και υφέσεις. Προκαλεί φλεγμονή (ερυθρότητα, ευαισθησία, οίδημα, θερμότητα) και πόνο σε περιοχές του δέρματος που περιέχουν αποκρινείς ιδρωτοποιούς αδένες. Αυτοί οι αδένες εντοπίζονται κυρίως στις μασχάλες, το στήθος και τις βουβωνικές περιοχές (το σημείο όπου η κοιλιά μεταπίπτει στους μηρούς). Λόγω μιας πολύπλοκης διαδικασίας, που περιλαμβάνει την απόφραξη των θυλάκων των τριχών, δημιουργούνται σπυράκια ή οζίδια που μπορεί να
περιέχουν ή να εκκρίνουν πύον (αποστήματα) και που καταλείπουν ουλές. Η ΔΙ συνήθως ξεκινά γύρω στην εφηβεία και είναι συχνότερη στις γυναίκες. Με βάση ερευνητικές μελέτες, το 1% του γενικού πληθυσμού φαίνεται να πάσχει από ΔΙ. Πιστεύουμε όμως ότι η πάθηση στην ήπια της μορφή είναι ακόμα πιο συχνή, με αποτέλεσμα οι ασθενείς να μην απευθύνονται στο γιατρό.
Ποια είναι η αιτία της Διαπυητικής Ιδρωταδενίτιδας;
Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί μερικοί άνθρωποι προσβάλλονται από ΔΙ, αλλά πιστεύεται ότι τα φλεγμονώδη σπυριά ή οζίδια είναι το αποτέλεσμα συμφόρησης των τριχικών θυλάκων. Καθώς το περιεχόμενο του τριχικού θυλάκου δε μπορεί να παροχετευθεί, αυτός διογκώνεται, ρύγνυται και έτσι δημιουργείται στο σημείο φλεγμονή και πύον, το οποίο γίνεται κλινικά αντιληπτό ως κόκκινο «γρουμπούλι» ή απόστημα.
Παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνιση ΔΙ είναι οι ακόλουθοι:
- Ορμόνες: μπορεί να συμμετέχουν στον έλεγχο των αποκρινών ιδρωτοποιών αδένων,παίζοντας έτσι ρόλο στην πάθηση. Στις γυναίκες, η ΔΙ μπορεί να είναι χειρότερη πριν από την έμμηνο ρύση (περίοδο) και αμέσως μετά τον τοκετό. Μερικοί ασθενείς μπορεί να επωφεληθούν από
ορμονικές θεραπείες.
- Βακτήρια (μικρόβια): τα οποία κανονικά ζουν στο δέρμα και παγιδεύονται στον φραγμένο αδένα ή τριχικό θύλακα. Από ότι φαίνεται δεν προκαλούν την πάθηση (δεν πρόκειται για λοιμώδη νόσο), αλλά συμβάλλουν στη φλεγμονή.
- Το ανοσοποιητικό σύστημα: συμμετέχει στην πρόκληση φλεγμονής και θεραπείες που ελαττώνουν την ανοσιακή απάντηση μπορεί να είναι βοηθητικές
- Το κάπνισμα και η παχυσαρκία συσχετίζονται με την εμφάνιση ΔΙ, αλλά η πάθηση μπορεί να προσβάλλει και μη καπνίζοντες φυσιολογικού βάρους.
Η κακή υγιεινή δεν προκαλεί ΔΙ.
Είναι κληρονομική νόσος η Διαπυητική Ιδρωταδενίτιδα;
Σε ένα μικρό ποσοστό των περιπτώσεων άτομα της ίδιας οικογένειας εμφανίζουν την πάθηση. Αυτό συχνότερα συμβαίνει όταν η ιδρωταδενίτιδα αποτελεί μέρος ενός συνδρόμου (συνδυάζεται με άλλες παθήσεις, τις οποίες συνολικά ο ασθενής κληρονομεί, δηλαδή έχουν γενετικό υπόβαθρο).
Είναι κολλητική η Διαπυητική Ιδρωταδενίτιδα;
Όχι, δεν μπορεί να μεταδοθεί από άτομο σε άτομο.
Ποια είναι τα συμπτώματα της Διαπυητικής Ιδρωταδενίτιδας;
Η ΔΙ είναι συνήθως πολύ επώδυνη και τα αποστήματα που δημιουργούνται είναι ευαίσθητα στην αφή. Ο πόνος μπορεί να είναι τόσο έντονος, ώστε ο ασθενής να μη μπορεί να καθίσει ή να σηκώσει τα χέρια του. Η έκκριση πύου μπορεί να είναι ενοχλητική και να απαιτεί καθημερινή αλλαγή γαζών, ενώ συχνά έχει ιδιαίτερα δυσάρεστη οσμή. Οι βασικές περιοχές που προσβάλλονται είναι οι μασχάλες, οι βουβωνικές περιοχές (όπου η κοιλιά μεταπίπτει στους μηρούς) και τα γεννητικά όργανα. Το δέρμα γύρω από τον πρωκτό, τους γλουτούς, τους μηρούς και το στήθος μπορεί επίσης να προσβληθεί. Στα αρχικά στάδια της νόσου,
εμφανίζονται μαύρα σημαδάκια (ανοιχτοί φαγέσωρες) κόκκινα οζίδια («γρουμπουλάκια»), αποστήματα και κύστεις. Στα πιο προχωρημένα στάδια δημιουργούνται σήραγγες (συρίγγια) κάτω από το δέρμα, μέσω των οποίων διοχετεύεται το πύον, συχνά με μόνιμη εκροή υγρού.
Μετά την πάροδο της οξείας φλεγμονής, όπως και πάνω από ένα συρίγγιο, δημιουργείται ουλή, η οποία είναι συχνά επηρμένη σε σχέση με το γύρω δέρμα και μοιάζει με κορδόνι. Με την πάροδο του χρόνου εμφανίζονται όλο και περισσότερες ουλές, με αποτέλεσμα να παραμορφώνεται η προσβεβλημένη περιοχή.
Η δημιουργία ουλής δεν μπορεί να αναστραφεί, παρά μόνο να απομακρυνθεί χειρουργικά.
Συννοσηρότητες της Διαπυητικής Ιδρωταδενίτιδας
Η ΔΙ μπορεί να έχει σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις, όπως κατάθλιψη, και μερικές φορές μπορεί να συσχετίζεται με φλεγμονή των αρθρώσεων (αρθρίτιδα), κυρίως του κορμού (σπονδυλικής στήλης).
Μπορεί να συνυπάρχει με μεταβολικό σύνδρομο, δηλαδή κοιλιακή παχυσαρκία, σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, αυξημένα λιπίδια και καρδιαγγειακή νόσο.
Μερικοί ασθενείς πάσχουν επίσης από ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα, όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα.
Πολύ συχνά συνυπάρχουν ακμή, όπως μια ιδιαίτερη μορφή αυτής που λέγεται συρρέουσα ακμή, κύστη κόκκυγα και διαχωριστική κυτταρίτιδα του τριχωτού της κεφαλής, μια κατάσταση με αποστήματα και μόνιμη αλωπεκία στο τριχωτό της κεφαλής.
Τέλος, σε αρκετές γυναίκες συνυπάρχουν το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών με τη ΔΙ.
Πώς διαγιγνώσκεται η Διαπυητική Ιδρωταδενίτιδα;
Η διάγνωση συνήθως τίθεται κλινικά από έναν γιατρό που εξετάζει τις προσβληθείσες περιοχές, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τα συμπτώματα και το ιστορικό. Δεν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο διαγνωστικό τεστ που μπορεί να γίνει. Συχνά αρχικά τίθεται η λανθασμένη διάγνωση του δοθιήνα, της μόλυνσης ή της θυλακίτιδας, γεγονός που μπορεί να καθυστερήσει τη θεραπεία με αποτέλεσμα πρόοδο της νόσου και δημιουργία ουλών.
Μπορεί να θεραπευτεί η Διαπυητική Ιδρωταδενίτιδα;
Πρόκειται για χρόνια πάθηση που δεν μπορεί να θεραπευθεί πλήρως και μόνιμα. Συνήθως επιμένει για πολλά χρόνια, υφιστάμενη εξάρσεις και υφέσεις, ενώ μπορεί κάποια στιγμή να μην είναι άλλο ενεργή, χωρίς να μπορούμε να προβλέψουμε σε ποιον ασθενή θα συμβεί αυτό. Η θεραπεία που παρέχεται σήμερα βοηθάει να ελαττωθούν οι υποτροπές της νόσου, τα συμπτώματα και η δημιουργία ουλών, αλλά δεν μπορεί να «απενεργοποιήσει» τη ΔΙ
αμετάκλητα.
Ποιες είναι οι θεραπείες που χρησιμοποιούνται στη Διαπυητική Ιδρωταδενίτιδα;
Υπάρχουν πολλά διαθέσιμα φάρμακα για την αντιμετώπιση της ιδρωταδενίτιδας, ωστόσο κανένα από αυτά δεν είναι απολύτως αποτελεσματικό ή δεν επιτυγχάνει το ίδιο σε όλους τους ασθενείς.
Η θεραπεία που επιλέγεται είναι προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κάθε ασθενούς. Σε γενικές γραμμές, στα αρχικά της στάδια η ΔI αντιμετωπίζεται με φάρμακα, ενώ σε πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να χρειάζεται και κάποια χειρουργική παρέμβαση.
Με βάση τις νεότερες παγκόσμιες κατευθυντήριες οδηγίες των ειδικών στη ΔΙ, η αγωγή ξεκινά με αντιβιοτικά (συγκεκριμένα τη δοξυκυκλίνη) και συνεχίζει με τη χορήγηση βιολογικών παραγόντων, δηλαδή ενέσιμων φαρμάκων που στοχεύουν σε συγκεκριμένα μόρια του ανοσιακού συστήματος. Τα φάρμακα αυτά συνεχίζονται χωρίς διακοπή, ώστε να διατηρείται η νόσος σε ύφεση. Αυτή τη στιγμή, μεγάλος αριθμός κλινικών δοκιμών λαμβάνουν χώρα, ώστε να εισέλθουν στην αγορά νέα φάρμακα για την καταπολέμηση της ΔΙ.
Σε ειδικές περιπτώσεις, μπορούν να βοηθήσουν φάρμακα που δρουν στις ορμόνες, όπως αντισυλληπτικά.
Τι μπορείτε να κάνετε στο σπίτι ή σε συνεννόηση με το γιατρό σας σε περίπτωση ξαφνικής έξαρσης της Διαπυητικής Ιδρωταδενίτιδας, όπως είναι πχ η εμφάνιση ενός καινούριου φλεγμαίνοντος οζιδίου;
- Μπορείτε να εφαρμόσετε μια ζεστή πετσέτα πάνω στο προσβεβλημένο δέρμα ή να κάνετε ένα ζεστό μπάνιο, ώστε να διευκολυνθεί η παροχέτευση του πύου.
- Μπορείτε να πάρετε παυσίπονα, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη ή παρακεταμόλη, για να αντιμετωπίσετε τον πόνο και τη φλεγμονή.
- Μπορεί να χρειαστεί θεραπεία με αντιβιοτικά
- Μπορεί να χρειαστεί χειρουργική παροχέτευση ενός αποστήματος ή απομάκρυνση της οροφής του (τεχνική deroofing)
- Κάποιες φορές γίνεται τοπική ένεση κορτικοστεροειδών μέσα στις βλάβες.
- Να χρησιμοποιήσετε ένα αντιβακτηριδιακό σαπούνι, όπως 4% χλωροεξιδίνη
Χειρουργική θεραπεία:
Μετά τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής για επαρκές χρονικό διάστημα (συνήθως 6 μήνες), ώστε να υποχωρήσει η φλεγμονή, μπορεί να γίνει χειρουργική απομάκρυνση των επίμονων βλαβών της ΔΙ, όπως των συριγγίων και των ουλών.
Χειρουργικές παρεμβάσεις για τη ΔΙ πρέπει να γίνονται μόνο από δερματολόγους ή γενικούς χειρουγούς εξειδικευμένους στην αντιμετώπιση της νόσου.
Τι άλλο μπορεί να κάνει ο ασθενής;
- Απώλεια βάρους και διακοπή καπνίσματος
- Αποφυγή στενών και συνθετικών ρούχων
- Διαχείριση του άγχους
- Επικοινωνία με άλλους πάσχοντες, μέσω ομάδων στήριξης π.χ. στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης